• morfologia z rozm. autom.
  • OB
  • CRP
  • glukoza
  • kreatynina + GFR
  • sód
  • potas
  • chlorki
  • magnez
  • witamina D3
  • cholesterol
  • HDL-cholesterol
  • LDL-cholesterol
  • triglicerydy
  • CK-kinaza kreatynowa
  • AspAT
  • AlAT
  • bilirubina
  • białko całkowite
  • TSH
  • FSH
  • insulina
  • testosteron
  • kortyzol
  • ferrytyna

 

Profil SPORT to zestaw badań skierowany do każdego, kto prowadzi zdrowy tryb życia. Nieważne czy dopiero rozpoczynają Państwo swoją przygodę ze sportem, czy trwa ona już kilka lat i chcą Państwo zobaczyć efekty swojej ciężkiej pracy. Badania wybrane zostały tak, aby sprawdzić ogólny stan zdrowia, ale także, aby nakierować na potencjalne uszkodzenia, stany zapalne czy niedobory, które mogła wywołać aktywność fizyczna.

Morfologia krwi obwodowej z rozmazem automatycznym ocenia ogólny stan organizmu na wielu płaszczyznach. Poziom krwinek czerwonych i ich parametrów sprawdza między innymi obecność bądź brak anemii, a dzięki wskaźnikom czerwonokrwinkowym wskazuje z jakim rodzajem niedoboru mamy do czynienia. Płytki krwi pomagają ocenić potencjał krzepliwości naszej krwi, oceniając np. ryzyko wystąpienia zakrzepicy. Krwinki białe to nasze ,,siły obronne”. Ich poziom i proporcja pomiędzy poszczególnymi rodzajami leukocytów ocenianymi w rozmazie może pomóc rozpoznać rodzaj zakażenia (bakteryjne czy wirusowe), ale również sugerować chorobę pasożytniczą bądź alergię. OB czy CRP – białko C-reaktywne to badania oceniające obecność lub brak procesu zapalnego w organizmie, różnicuje też choroby o charakterze przewlekłym od tych ,,ostrych’’. Stan zapalny jest  reakcją obronną na szkodliwy bodziec zapalny. W organizmie dochodzi do aktywacji komórek układu immunologicznego, pojawiają się mediatory zapalne, zmienia się przepuszczalność naczyń, dochodzi do aktywacji układów krzepnięcia i fibrynolizy oraz wiele innych. Odpowiedź zapalna może być miejscowa lub uogólniona, a jej przebieg jest ostry bądź przewlekły (ostry stan zapalny występuje, np. w szybko rozwijającej się infekcji, a przewlekły stan zapalny organizmu obserwujemy przykładowo w chorobach układowych tkanki łącznej, przewlekłym wirusowym zapaleniu wątroby i wielu innych). Markerami stanu zapalnego nazywamy wskaźniki laboratoryjne, których wartość wzrasta podczas reakcji zapalnych. Takimi wskaźnikami są, np. wzrost liczby białych krwinek, stężęnia CRP  czy wzrost odczynu Biernackiego. Markery stanu zapalnego, takie jak stężenie CRP i szybkość opadu krwinek czerwonych  – OB – można wykorzystywać nie tylko w celu poszukiwania chorób i rozróżniania zapalnego i niezapalnego podłoża dolegliwości, ale i po to, aby obserwować postępy w leczeniu. Prawidłowe leczenie infekcji zaowocuje gwałtownym obniżeniem się wskaźników stanu zapalnego. Powolny spadek wartości markerów stanu zapalnego towarzyszy cofaniu się poważnych chorób o innym niż infekcja mechanizmie. Glukoza może wykazać cukrzycę, która niestety jest chorobą cywilizacyjną i coraz częściej dotyka ludzi w wieku średnim. Badanie glukozy we krwi jest jednym z podstawowych badań krwi wykonywanych w przypadku pojawienia się u pacjenta niepokojących objawów, które mogą sugerować zaburzenia tolerancji węglowodanów, jak np. : częstsze oddawanie moczu, wzmożone pragnienie, zwiększony apetyt, uczucie senności, nagły przyrost masy ciała w ciągu kilku miesięcy, przyspieszone tętno problemy ze wzrokiem, zaburzenia neurologiczne (np. niepokój, drgawki), utrudnione leczenie trwających infekcji. Kontrola stężenia glukozy we krwi powinna być przeprowadzana również u osób: z nadciśnieniem i chorobami układu sercowo-naczyniowego, kobiet w ciąży, kobiet z zespołem policystycznych jajników (PCOS), z chorobami tarczycy, ze schorzeniami trzustki, z chorobami nadnerczy, z zespołem po posiłkowym, który występuje po operacji żołądka, których najbliżsi krewni chorują na cukrzycę. Badanie kreatyniny i GFR – często jest wykonywane profilaktycznie w celu określenia sprawności pracy nerek pacjenta, nawet gdy ten nie dostrzega u siebie jeszcze żadnych negatywnych objawów, które mogłyby świadczyć o jakichś zaburzeniach. Pozwala na określenie prawidłowości filtracji kłębuszkowej w nerkach. Zaleca się je wtedy, gdy u pacjenta podejrzewa się uszkodzenie nerek z powodu narażenia na działanie różnorodnych toksyn, czy też z powodu przyjmowanych leków. Oznaczanie poziomu kreatyniny jest ważne przed różnego rodzaju operacjami i zabiegami chirurgicznymi oraz przed badaniami diagnostycznymi, które wymagają podania kontrastu (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny, koronarografia). Sód, potas, chlorki, to nasze makroelementy. Mikroelementami są ; żelazo (Fe), cynk (Zn), miedź (Cu), mangan (Mn), molibden (Mo), jod (I), fluor (F), chrom (Cr), selen (Se). Chociaż niektóre z nich nie są potrzebne w dużych ilościach, to jednak w wyniku niedoboru któregokolwiek elementu zostaje zaburzona homeostaza i rozpoczyna się kaskada najróżniejszych problemów zdrowotnych. Nie bez powodu mówi się bezustannie o tym, jak istotna jest dobrze zbilansowana dieta. To właśnie wraz z pokarmem dostarczamy sobie lub nie, składników odżywczych. Bez nich na próżno jest liczyć na dobre samopoczucie, sprawność umysłową i fizyczną. Wszystkie makro- i mikroelementy odgrywają określone role i uczestniczą w przeróżnych procesach zachodzących w całym naszym ciele. Zarówno ich wzrost jak i niedobór może wskazywać na szereg chorób w naszym organizmie. Sód stanowi główny składnik płynów ustrojowych i jest niezbędny do utrzymania równowagi kwasowo- zasadowej. Ma wpływ na właściwe funkcjonowanie mięśni i nerwów oraz jest składnikiem enzymów, a wraz z potasem reguluje gospodarkę wodną organizmu. Sód jest antagonistą potasu. Sód znajdziemy w produktach takich jak: sól i pokarmy, do produkcji których się jej używa. Potas wraz z sodem są niezbędnymi pierwiastkami do prawidłowej gospodarki wodnej organizmu. Jest on składnikiem płynów wewnątrzkomórkowych, enzymów i soków trawiennych. Potas odpowiada za właściwą pracę mięśni i nerwów. Zwiększa on także przepuszczalność błon komórkowych i stymuluje gruczoły wydzielnicze. Potas jest antagonistą sodu. Chlorki wraz z sodem odpowiadają za gospodarkę wodną w organizmie i są niezbędne do zachowania równowagi kwasowo- zasadowej. Znajdują się one w płynach ustrojowych i potrzebny jest do wytworzenia kwasu solnego w żołądku oraz mają również wpływ na pracę serca. Magnez jest jednym z kluczowych pierwiastków niezbędnych do budowy zdrowych i mocnych zębów oraz kości, odpowiada także za procesy widzenia, termoregulacji, przekazywania informacji między mięśniami i nerwami oraz za przemianę materii. Przeciwdziała zakrzepom i zmniejsza ryzyko zawału serca, aktywuje enzymy i bierze udział w metabolizmie lipidów. Działa przeciw-stresowo i przeciwstarzeniowo, wpływa korzystnie na pracę mózgu i przyspiesza wchłanianie wapnia. Chociaż niektóre z nich nie są potrzebne w dużych ilościach, to jednak w wyniku niedoboru któregokolwiek elementu zostaje zaburzona homeostaza i rozpoczyna się kaskada najróżniejszych problemów zdrowotnych. Nie bez powodu mówi się bezustannie o tym, jak istotna jest dobrze zbilansowana dieta. To właśnie wraz z pokarmem dostarczamy sobie lub nie, składników odżywczych. Bez nich na próżno jest liczyć na dobre samopoczucie, sprawność umysłową i fizyczną. Wszystkie makro- i mikroelementy odgrywają określone role i uczestniczą w przeróżnych procesach zachodzących w całym naszym ciele. Zarówno ich wzrost jak i niedobór może wskazywać na szereg chorób w naszym organizmie. Witamina D3 wpływa na funkcjonowanie naszego organizmu, jej niedobory mogą przyspieszyć rozwój osteoporozy. Jej poziom bezpośrednio wpływa na nasze samopoczucie, często jest nazywana hormonem szczęścia. Jej produkcja jest uzależniona od ekspozycji skóry na słońce, stąd spadek jej aktywności jest niemal pewny w okresie jesienno-zimowym. Brak witaminy D3 w organizmie prowadzi do zaburzeń w gospodarce wapniowo-fosforanowej, co skutkuje nieprawidłową mineralizacją kości. U dzieci może dochodzić do zmniejszenia wchłaniania wapnia, zaburzeń wzrostu kości, a następnie ich zniekształcenia (krzywicy). Zmniejszenie mineralizacji kości w przypadku osób dorosłych nazywane jest osteomalacją. Innym charakterystycznym stanem niedoboru witaminy D3 jest osteoporoza. Skutkuje ona zwiększoną tendencją do złamań i urazów kostnych. Nieodpowiednia podaż witaminy D3 i jej niedobory z tym związane mogą również prowadzić do nieprawidłowości w budowie mięśni, a w konsekwencji ich bólu. Witamina D3 jest niezbędna do odbudowy tkanki mięśniowej, bierze udział w jej regeneracji, np. po wysiłku fizycznym. Chroniczny ból mięśni, z którym kojarzy nam się ogólny stan przemęczenia, może mieć swoje podłoże w nieprawidłowej wartości witaminy D3 w organizmie. Witamina D3 jest niezbędna w syntezie substancji regenerujących naskórek i skórę właściwą po urazach. Niedobór witaminy D3 może doprowadzić do zaburzenia w gojeniu się ran. Cholesterol całkowity, HDL-cholesterol, LDL-cholesterol i triglicerydy czyli lipidogram lub profil lipidowy w surowicy krwi. Podstawowymi wskazaniami do wykonania stężenia tych substancji są m.in. cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, przewlekłe choroby zapalne, nadczynność i niedoczynność tarczycy, choroba wieńcowa. Zaburzenia gospodarki lipidowej mogą prowadzić do choroby niedokrwiennej serca, powstawania płytek miażdżycowych, zawału mięśnia sercowego i udarów mózgu. CK (kinaza kreatynowa) to białko, enzym, który znajduje się wewnątrz komórek serca, mięśni szkieletowych oraz mózgu. We krwi człowieka możemy znaleźć znikome ilości kinazy kreatynowej, ponieważ pochodzi ona głównie z mięśni szkieletowych. Poziom tego enzymu związany może być z intensywnym wysiłkiem fizycznym, ale również schorzeniami serca czy płuc, które mogą zostać rozpoznane dzięki oznaczeniu kinazy. Badanie CK zalecane jest u osób z podejrzeniem zapalenia serca, zawału czy zatruciami np. tlenkiem węgla lub lekami. Aminotransferaza asparaginianowa (AspAT) i aminotransferaza alaninowa (AlAT) to enzymy oceniające stan wątroby. Zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT, ALT i AspAT, AST) jest często spotykanym objawem i może być spowodowane m.in. chorobami wątroby. AlAT jest wskaźnikiem bardziej swoistym dla wątroby, AspAT zaś występuje także w innych narządach (serca, tarczycy) i jej aktywność może być zwiększona w ich chorobach. Umiarkowane zwiększenie aktywności aminotransferaz (wzrost poniżej 5 razy ponad normę), gdy stosunek AspAT do AlAT (tzw. wskaźnik de Ritisa) jest większy od 1, może wskazywać zwłaszcza na alkoholowe uszkodzenie wątroby, stłuszczenie wątroby i marskość. Bilirubina to produkt rozpadu hemu, głównie hemoglobiny z erytrocytów. Jej stężenie rośnie w przebiegu chorób wątroby, dróg żółciowych i zespołów hemolitycznych. Bilirubina jest markerem w diagnostyce laboratoryjnej, który jest niezbędny przy diagnozowaniu chorób, w tym żółtaczki, kamieni żółciowych. Badanie stężenia bilirubiny wykonuje się w przypadku różnicowania żółtaczek, oceny funkcji wątroby, podejrzenia zakażenia wirusem zapalenia wątroby, podejrzenia uszkodzenia hepatocytów (zatrucia grzybami, lekami, narkotykami), występowania objawów wskazujących na chorobę dróg żółciowych oraz trzustki, podejrzenia niedokrwistości hemolitycznej. Badanie poziomu białka całkowitego jest zalecane osobom, u których występują objawy mogące wskazywać na jego niedobór, niedożywienie organizmu, odwodnienie lub przewodnienie, choroby autoimmunologiczne, choroby nerek, wątroby lub jelit, a także choroby nowotworowe. W przypadku zaobserwowania u siebie obrzęków, krwotoków, trudno gojących się siniaków, dużego spadku masy ciała, często nawracających i przedłużających się infekcji, zaparć, ogólnego osłabienia, zawrotów głowy, bólu kości i stawów należy zgłosić się do lekarza lub wykonać badania poziomu białka całkowitego. TSH czyli hormon tyreotropowy produkowany jest przez przysadkę mózgową, a jego zadaniem jest pobudzanie tarczycy do wytwarzania i wydzielania hormonów T3 (trijodotyronina) oraz T4 (tyroksyna). Badanie TSH jest jednym z badań krwi wykorzystywanym w diagnostyce endokrynologicznej i dostarcza lekarzom informacji na temat poprawności działania tarczycy. Stężenie TSH oznaczane jest na podstawie próbki krwi pacjenta. Do wykonania badania krew należy pobrać w godzinach porannych, wówczas wynik jest najbardziej miarodajny. Pora dnia jest bardzo istotna, ponieważ działanie układu hormonalnego w dużym stopniu zależy od rytmu dobowego organizmu. W przeciwieństwie do wielu innych badań, do badania TSH nie trzeba się specjalnie przygotowywać. Nie ma też konieczności przychodzenia na badanie na czczo. Ważna jest jedynie pora dnia. Takie dolegliwości, jak wypadanie włosów, zmęczenie, wzrost masy ciała, zaparcia  – to najczęstsze powody, dla których warto wykonać diagnostykę tarczycy, a szczególnie badanie TSH, fT4 i fT3. Jednak nie zawsze mają one związek z chorobą tego gruczołu. Objawy takie, jak przyspieszone bicie serca, podwyższone ciśnienie tętnicze, spadek masy ciała, problem z nietolerancją wysokich temperatur, bezsenność, nadpobudliwość – mogą świadczyć o nadczynności tarczycy. Pacjenci cierpiący na to zaburzenie często uskarżają się na problemy ze snem. Nadczynność tarczycy objawiać się może także wzmożoną potliwością, drżeniem rąk oraz osłabieniem mięśni czy biegunkami. W przypadku niedoczynności tarczycy często obserwuje się wzrost masy ciała, suchą skórę (zwłaszcza na łokciach i kolanach), osłabienie i obniżenie nastroju, zaparcia, a także spowolnioną akcję serca. Pacjenci często skarżą się na to, że szybko marzną. FSH czyli hormon folikulotropowy to wyznacznik stanu hormonalnego kobiet. To hormon, który jest wydzielany przez przysadkę mózgową, a dokładniej – przez jej płat przedni. Ma bardzo duże znaczenie dla kobiet, ponieważ pobudza syntezę estrogenów, dzięki czemu dojrzewają pęcherzyki Graffa. Stężenie tego hormonu we krwi uzależnione jest od fazy cyklu miesiączkowego kobiety. Ma także duże znaczenie dla regulacji, jakie zachodzą w organizmie kobiety w związku ze zmianami w endometrium (błonie śluzowej macicy), charakterystycznymi dla poszczególnych faz cyklu. Wzrost wartości FSH może sugerować wejście w fazę przed i menopauzalną. Główną rolą insuliny jest kontrolowanie metabolizmu. Reguluje ona poziom cukru we krwi – obniża poziom glukozy po posiłku do prawidłowego stężenia. Odpowiada za przekształcanie nadmiaru węglowodanów w tłuszcze, pobudza syntezę białka poprzez przyspieszanie dostarczania aminokwasów, umożliwia magazynowanie glukozy w wątrobie w postaci glikogenu, dzięki niej glukoza może przenikać do komórek i dostarczać im energii, wpływa na funkcjonowanie wielu narządów, m.in. jajników. Insulina jest wytwarzana w organizmie po spożyciu posiłku. Największy wzrost jej poziomu we krwi powoduje glukoza, w mniejszym stopniu aminokwasy i kwasy tłuszczowe znajdujące się w posiłku, a także hormony jelitowe. Działanie insuliny polega na zwiększaniu transportu glukozy do wnętrza komórek, co z kolei obniża poziom glukozy we krwi. Podwyższony testosteron również może rzutować na naszą masę ciała. U mężczyzn skutkuje odkładaniem się tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha, u kobiet natomiast może powodować problemy ze schudnięciem lub wskazywać na zespół policystycznych jajników. Kortyzol, popularnie nazywany hormonem stresu, to naturalny hormon steroidowy wytwarzany przez warstwę pasmowatą kory nadnerczy. Główną funkcją kortyzolu jest zwiększenie stężenia glukozy we krwi w celu pobudzenia organizmu. Jego zadaniem jest więc przede wszystkim dostarczenie nam większej ilości energii w sytuacjach, kiedy narażeni jesteśmy na stres fizyczny lub emocjonalny. Utożsamiany jest z reakcją na stres, przez co wiele osób nie docenia roli, jaką pełni dla zdrowego funkcjonowania całego organizmu. Warto więc wiedzieć, że kortyzol jest jednym z kluczowych hormonów odpowiadających za utrzymanie równowagi w naszym organizmie. Przy prawidłowym stężeniu kortyzolu możemy bez problemu się budzić oraz zasypiać. Hormon ten pełni także funkcję obronną dla naszego organizmu, ponieważ nie tylko pomaga nam radzić sobie ze stresem, ale również jest odpowiedzialny za reakcję immunologiczną organizmu oraz za łagodzenie stanów zapalnych. Do zadań kortyzolu należy też uwalnianie glukozy i kwasów tłuszczowych z wątroby, regulowanie siły tkanek łącznych, regulowanie ilości sodu we krwi, wpływanie na rozpad trójglicerydów, uwalnianie wapnia z kości. Na skutek przewlekłego stresu lub stanu zapalnego wywołanego chorobą, poziom kortyzolu we krwi niebezpiecznie wzrasta. W takim przypadku przestaje on pełnić swoje funkcje, a jego działanie może negatywnie wpłynąć na nasze zdrowie. Ferrytyna jest kolejnym bardzo ważnym parametrem, który określa czy jesteśmy na rezerwie żelaza. Selen nawilża włosy, dzięki czemu nie wyglądają na przesuszone, co w letniej porze roku jest najbardziej widoczne. Niedobór tego składnika powoduje szereg dolegliwości. Najczęściej spotykanym objawem jest ciągłe zmęczenie, osłabienie, bóle mięśni i ogólna większa podatność na wszelkie infekcje.