- morfologia z rozm. autom.
- sód
- potas
- chlorki
- magnez
- żelazo
- fosfor
- wapń
- ferrytyna
- witamina D3
- witamina B12
- witamina C
- kwas foliowy
Profil WITAMINY MAKROELEMENTY MIKROELEMENTY to składniki mineralne, czyli substancje nieorganiczne biorące
udział w wielu istotnych procesach metabolicznych. Zapotrzebowanie na mikroelementy wynosi poniżej 100 mg na dobę, natomiast pierwiastki, na które zapotrzebowanie jest wyższe, zwie się makroelementami powyżej 100 mg na dobę.
Morfologia krwi obwodowej z rozmazem automatycznym ocenia ogólny stan organizmu na wielu płaszczyznach. Poziom krwinek czerwonych i ich parametrów sprawdza między innymi obecność bądź brak anemii, a dzięki wskaźnikom czerwonokrwinkowym wskazuje z jakim rodzajem niedoboru mamy do czynienia. Płytki krwi pomagają ocenić potencjał krzepliwości naszej krwi, oceniając np. ryzyko wystąpienia zakrzepicy. Krwinki białe to nasze ,,siły obronne”. Ich poziom i proporcja pomiędzy poszczególnymi rodzajami leukocytów ocenianymi w rozmazie może pomóc rozpoznać rodzaj zakażenia (bakteryjne czy wirusowe), ale również sugerować chorobę pasożytniczą bądź alergię. Wskazaniem do oznaczania elektrolitów (Na, K, Cl) jest m.in. podejrzenie zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej lub kwasowo-zasadowej, znaczna utrata płynów, niewydolność nerek, zaburzenia funkcjonowania kory nadnerczy, zaburzenia pracy serca, utrata przytomności. Komu polecamy badanie magnezu (Mg)? Osobom mierzącym się z zaburzeniami odżywiania, pacjentom z zespołem złego wchłaniania, pacjentom z zaburzonym rytmem bicia serca, niewydolnością nerek lub nieprawidłowym ciśnieniem krwi oraz osobom doświadczającym dużego stresu w życiu. Żelazo (Fe) jest jednym z najważniejszych mikroelementów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Jest głównym składnikiem hemoglobiny i mioglobiny, czyli białek odpowiadających za transport tlenu i dwutlenku węgla za pośrednictwem krwi. Oznaczenie poziomu żelaza we krwi zalecane jest przede wszystkim pacjentom, u których zachodzi podejrzenie niedokrwistości lub hemochromatozy nadmiernego magazynowania żelaza w organizmie, ale także wszystkim osobom zdrowym, w ramach corocznych rutynowych badań diagnostycznych. Grupami o zwiększonym ryzyku niedokrwistości z niedoboru żelaza są przede wszystkim kobiety ciężarne oraz osoby aktywnie uprawiające sport. Fosfor nieorganiczny (P) należy do pierwiastków o kluczowym znaczeniu dla poprawnej pracy całego organizmu. Występuje w dużych ilościach w tkance kostnej i mózgowej, jest elementem budulcowym kości i zębów, a także kwasów nukleinowych DNA i RNA. Zarówno nadmiar (hiperfosfatemia), jak i niedobór fosforu (hipofosfatemia) mogą prowadzić do upośledzenia funkcjonowania różnych organów i rozwoju licznych schorzeń. Wskazania do badania obejmują: diagnostykę chorób przytarczyc, diagnostykę chorób kości, diagnostykę chorób tarczycy, diagnostykę chorób nerek, zaburzenia poziomu witaminy D, monitorowanie osób w trakcie dializoterapii i poddawanych intensywnej opiece medycznej, monitorowanie osób żywionych pozajelitowo, zaburzenia elektrolitowe, alkoholizm, objawy osłabienia siły mięśni i bóle kostne. Badanie jego stężenia w surowicy umożliwia określenie jego ogólnych poziomów w organizmie. Wapń (Ca) jest podstawowym budulcem mineralnym zębów i kości, gdzie służy także jako magazyn zapasów wolnego wapnia dla całego ciała. Ponadto wapń odgrywa niezwykle ważną rolę w przekazywaniu impulsów nerwowych, skurczów i ruchów mięśni, w prawidłowej pracy serca oraz procesach krzepnięcia krwi. Jego poziom w surowicy jest wykorzystywany do monitorowania i kontrolowania chorób kości, nerek, przytarczyc i przewodu pokarmowego. Natomiast badanie poziomu ferrytyny pomaga określić zapasy żelaza w organizmie. Stężenia ferrytyny oraz żelaza są ze sobą ściśle powiązane. Im wyższy poziom ferrytyny, tym wyższy poziom żelaza we krwi. W diagnostyce oznaczenie stężenia ferrytyny służy do różnicowania niedokrwistości, a także pozwala na monitorowanie leczenia suplementami żelaza w przypadku już zdiagnozowanej niedokrwistości. Zbyt wysoki poziom ferrytyny może świadczyć o toczącym się w organizmie stanie zapalnym, problemach z wątrobą (m.in. uszkodzeniu wątroby, martwicy komórek wątroby), uszkodzeniu śledziony i komórek szpiku kostnego. Zbyt wysokie stężenie ferrytyny w surowicy krwi to także stan towarzyszący reumatoidalnemu zapaleniu stawów. Obniżony poziom ferrytyny świadczy głównie o tym, że u pacjenta występuje niedobór żelaza. Witamina D3 kojarzy się z jej pozytywnym wpływem na zdrowie kości oraz zębów. Dlatego prawidłowy poziom witaminy D3 jest niezwykle ważny u dzieci w okresie wzrostu. Funkcje witaminy D3 w organizmie są bardzo zróżnicowane. Przede wszystkim zwiększa wchłanianie wapnia i fosforu z kanalików nerkowych. Witamina D3 wpływa na czynności wewnątrzwydzielnicze komórek, działając na trzustkę, nadnercza, tarczycę i przysadkę. Reguluje aktywność układu odpornościowego i krwiotwórczego. Ponadto, wykazuje właściwości antyzapalne i przeciwnowotworowe. Badanie stężenia witaminy D zalecane jest w sytuacji nieprawidłowych wyników stężenia wapnia, fosforanu, parathormonu. Także przy występowaniu łamliwości kości oraz przy rozpoczęciu leczenia pacjentów ze zdiagnozowaną osteoporozą. Niedobór witaminy B12 jest bardzo często spotykanym problemem. Z kolei nadmiar witaminy B12 w organizmie to rzadka sytuacja. Niedobór witaminy B12 może dawać także objawy charakterystyczne dla chorób psychicznych. Możliwe są zaburzenia świadomości, zespoły urojeniowe przypominające schizofrenię czy stany depresyjne. Na niedobory najbardziej narażone są osoby starsze, u których wchłanianie witaminy B12 zmniejsza się wraz z wiekiem. Zagrożone są również osoby cierpiące na choroby układu pokarmowego, a także nadużywające alkoholu oraz wegetarianie i weganie. Również przy niedoborze witaminy B12 proces powstawania krwinek czerwonych zostaje zaburzony w wyniku czego dochodzi do rozwoju niedokrwistości (anemii). U takich osób obserwujemy osłabienie, nadmierną męczliwość, częste bóle i zawroty głowy, problemy z koncentracją, bladość skóry i błon śluzowych, tachykardię. Witamina C jest silnym przeciwutleniaczem, czyli związkiem, który neutralizuje wolne rodniki i pomaga spowolnić starzenie się organizmu. Niedobór witaminy C powoduje osłabienie naczyń krwionośnych, obrzęk i bolesność stawów, utrudnione gojenie się ran, nieprawidłowe zrastanie się kości po złamaniach, spadek odporności organizmu, szkorbut – choroba objawiająca się owrzodzeniem i krwawieniem dziąseł oraz wypadaniem zębów, suchość i szybsze starzenie się skóry. Kwas foliowy to jedna z najpotrzebniejszych witamin w organizmie człowieka. Niestety prawie każda osoba ma mniejszy lub większy niedobór tej witaminy. Jednak niedobór witaminy B9 (kwas foliowy) najgroźniejszy jest dla kobiet w ciąży, ponieważ może spowodować pojawienie się wad cewy nerwowej płodu. Ponadto sprawdzeniem stężenia kwasu foliowego powinny zainteresować się osoby, które są przemęczone, mają problemy ze snem lub koncentracją.